Linker spatbordhouder gebroken

Linker spatbordhouder gebroken

Vanmorgen, ongeveer halverwege de rit naar het werk op een klinkerweg, begon het linker spatbord heftig te bewegen. Ik dacht nog: er zal wel een boutje los getrild zijn, ik zal wel even stoppen om 'm vast te zetten. Op hetzelfde moment werd het spatbord meegenomen door het voorwiel en moest ik mijn uiterste best doen om m'n eigen spatbord niet te overrijden. Dankzij stevig remmen lukte dat gelukkig.

Tot mijn spijt moest ik constateren dat de spatbordhouder er de brui aan had gegeven. Daarop heb ik het spatbord op één van de tassen gelegd en met het sluitriempje van die tas vastgezet. Het spatbord bleef op deze manier prima zitten.

Op de terugweg heb ik de bescherming van het spatbord erg gemist. De weg was nat, en zonder spatbord vlogen opspattend water en prut mij om de oren.

Inmiddels heb ik ICE Sales een mailtje gestuurd met een foto van de gesneuvelde spatbordhouder en de vraag of ze de spatbordhouders ook los verkopen. In afwachting van hun antwoord zal ik dit weekend proberen de gebroken spatbordhouder te spalken.

Km. stand: 22.358

Update 26/4 16:50: Zojuist heb ik een reactie gehad van ICE:

"Hi Hans,

Well that is interesting! I will put a replacement in the post today. We would be very grateful if you could return the broken one to us. We would like to see if we can work out why this has broken.

Best wishes, ..."

Netjes :)

Update 3/5 19:00: Gisteren heb ik het door ICE verstuurde pakketje ontvangen met de hieronder afgebeelde inhoud.

Nieuw setje spatbordhouders

Vandaag heb ik de gebroken spatbordhouder vervangen. Die gaat met de post naar ICE. Ik heb trouwens geen effort meer gestoken in het spalken van de gebroken spatbordhouder. De afgelopen dagen heb ik zonder spatborden gereden, en gelukkig is er tijdens mijn woon-werkritten geen spatje regen gevallen :)

Km. stand: 22.547

Linker balhoofdlagers vervangen

Al een tijdje kwam er een roestachtig goedje uit het linker balhoofd van de trike. In combinatie met regen zorgde dat voor grote roestvlekken. Desondanks functioneerde het linker balhoofd nog prima. Het sturen ging soepel, zonder schokken, en ook was er geen voelbare speling. Toen ik echter op de site van Mammoet Rijwielen een aanbieding van FSA Orbit X 1" Ahead Balhoofdsets aantrof, dezelfde balhoofdsets als ICE op mijn trike gemonteerd heeft, heb ik mijn slag geslagen en gelijk twee balhoofdsets aangeschaft. Dit weekend bleken die goed van pas te komen ...

met klemring bovenop	klemring verwijderd

Omdat de voorwielen afgelopen weekend toch al van de trike af waren vanwege het vervangen van de spaken, leek me dat een prima moment om ook de linker voorvork te demonteren, het balhoofdstel schoon te maken, in te vetten en weer te monteren. Daartoe heb ik eerst het spatbord verwijderd, de remkabel losgemaakt, de bout waarmee de stuurstangkop aan de voorvork is bevestigd losgemaakt, en de klemring van de bovenkant van de vorkpijp verwijderd.

'vorkje' verwijderd

Er moesten een rubber hamer en een dop aan te pas komen om de vorkpijp uit de balhoofdbuis te drijven. Daarna konden de onderdelen van het balhoofdstel los gepeuterd worden. De hoeveelheid roest die ik zag overtrof mijn stoutste verwachtingen! Kennelijk was de afdichting van de lagers al langere tijd niet in orde. balhoofdlagers verwijderd

'vorkje' + oude balhoofdstel
patiënt na de operatie

De lagerschalen, de balhoofdbuis en het vorkje heb ik goed ontroest en schoon gemaakt. Ik zag geen heil in het oplappen van de onderdelen van het balhoofdstel, en heb daarom de onderdelen van één van de aangeschafte balhoofdstellen gemonteerd, en heb daarbij alles rijkelijk voorzien van vet. Omdat het om een zelfde balhoofdstel ging was het niet nodig om de lagercups te vervangen.

Voordat ik klemring heb vastgezet, heb ik boven op de klemring een grote carrosseriering gelegd, waarna ik door deze ring een boutje in kop van de vorkbuis heb gedraaid. Door het boutje vast te draaien wordt de vorkbuis omhoog getrokken en komt de klemring op de juiste plek te zitten. Vervolgens heb ik het boutje van de klemring aangedraaid en de overige onderdelen weer vastgezet. Binnenkort zal ik ook het balhoofdstel aan de rechterkant controleren. Nu had ik daar geen puf meer voor.

Km. stand: 21.980 (klus uitgevoerd op 14/4)

Wielen opnieuw gespaakt

De laatste maanden werd ik regelmatig geteisterd door spaakbreuken. In het linker voorwiel zijn er in de afgelopen tweeënhalf jaar welgeteld 14 spaken gesneuveld, in het rechter voorwiel 7. In het begin waren het vooral de spaakkoppen die het begaven, de laatste tijd braken de spaken allemaal ter hoogte van het uiteinde van de spaaknippel af.

Een maand of wat geleden was ik er een beetje klaar mee en heb ik nieuwe spaken en spaaknippels besteld met als doel de wielen opnieuw te spaken. Ik had natuurlijk gewoon spaken kunnen bestellen bij ICE, maar a) waren deze erg duur en b) heb ik mijn twijfels over de sterkte van de originele spaken. Goede alternatieven bleken lastig te vinden, maar uiteindelijk heb ik bij Tartybikes geschikte Sapim Race spaken in de maat 18 x 172 mm gevonden. Die waren weliswaar niet zwart, maar wel een stuk goedkoper. Net als de originele spaken zijn dit "double butted spaken".

Voor de spaaknippels heb ik weer voor de DT Swiss Pro lock nippels gekozen. Deze spaaknippels zijn van messing en zelfborgend. Met deze spaaknippels heb ik goede ervaringen. Sinds ik bij km. stand 1820 alle spaaknippels heb vervangen is er geen eentje gesneuveld. Ik heb voor de korte variant van 12 mm gekozen omdat die de spaken, op het punt waar de spaken de spaaknippels richting de naaf verlaten, net iets minder belasten. Het zal niet veel schelen, maar wie weet.

typerende spaakbreuken

wielen met 'vermoeide' spaken

idem, van de andere kant

spaakpatroon rechts

gespiegeld spaakpatroon links

Het viel me op dat het linker wiel, ten op zichte van het rechter wiel, gespiegeld gespaakt was. Ik heb geen idee of dit voor- of nadelen heeft, maar het zorgt er in ieder geval voor dat het linker en rechter voorwiel vrijwel symmetrisch zijn. Zelf heb ik de wielen ook weer op deze manier gespaakt.

Na het verwijderen van de spaken bleek dat de velgen ook zonder spaken nog mooi recht waren. Wel zat er aan de binnenkant wat oxide rond de spaakgaten. Met een mini boormachine, voorzien van een staalborsteltje, was dat vrij snel weg gepoetst.

oxide rond de spaakgaten

mini boormachine met staalborsteltje

oxide weg geborsteld

De trekkende spaken (de spaken waarvan de koppen naar het midden van de naaf wijzen) hebben al flinke sporen in de naafflenzen achter gelaten. Daarom heb ik er voor gekozen de nieuwe trekkende spaken in de gaten van de oude duwende spaken te steken en andersom. Hierdoor vallen de nieuwe spaken niet in de sporen van de oude spaken.

De wielen heb ik één voor één gespaakt. Daar bedoel ik mee dat ik het tweede wiel pas gesloopt heb toen het eerste weer in elkaar zat. Wel zo handig, want hierdoor kan het ene wiel mooi als voorbeeld voor het andere dienen. Omdat de wielen ten opzichte van elkaar gespiegeld gespaakt zijn, heb ik de achterkant van het ene wiel als voorbeeld gebruikt voor de voorkant van het andere wiel, en vice versa.

trekkende spaken hebben hun sporen achtergelaten	de aftrap	eerste ronde
tweede ronde	derde ronde	laatste ronde

Na het inspaken van de wielen zie je dat de spaken bol staan van de spanning. Door de trekkende spaken vlak achter de spaakkop iets naar binnen te buigen en de duwende spaken op die plek iets naar buiten te buigen wordt die spanning duidelijk minder.

Met een boormachine heb ik de spaaknippels zo ver aangedraaid dat de schroefdraad van de spaken nog net zichtbaar was. Daarna heb ik alle spaaknippels met de spokey (een spaaksleutel) vier omwentelingen vaster gedraaid. Vervolgens heb ik het wiel ingeklemd in de wielrichtstandaard en heb ik de spaken verder op spanning gebracht. Een echt geduld werkje! Af en toe heb ik de wielen uit de standaard gehaald en heb ik de velg, met een naafpunt op een houten plank, stevig aangedrukt, eerst aan de ene kant, en vervolgens aan de andere kant.

spaken 'ontspannen'

vastschroeven tot schroefdraad net verdwijnt

'werkplaats'

spaakspanning

Meer informatie over de gebruikte gereedschappen en url's van sites met gedetailleerde informatie over het bouwen van wielen zijn te vinden in het bericht "spaaknippels vervangen", ook op deze blog.

De spaakspanning heb ik afgesteld met behulp van een spaakspanningsmeter, een Parktool TM-1. In beide wielen heb ik de spaken opgespand tot een waarde van 22 à 23. Voor spaken met een dikte van 1,8 mm komt dat overeen met 1110 à 1240 N.

Ik hoop dat de inspanningen er toe hebben geleid dat ik voorlopig gevrijwaard blijf van problemen met de wielen!

wielen die er weer even tegen moeten kunnen

idem, van de andere kant

Km. stand: 21.980

Stangkoppen, voorwiellagers en voorbanden vervangen

De laatste tijd stuurde de trike niet zo strak meer. Niet zo vreemd, want er zat een behoorlijke speling in de voorwiellagers en stangkoppen. Het volgende filmpje laat de speling in één van de stangkoppen zien.



Alle speling bij elkaar zorgde er voor dat ik aan de voorkant van de voorwielen een speling van zo'n 3 à 4 mm kon meten!

Als eerste heb ik de voorwiellagers vervangen, een klusje dat ik al een aantal keren heb uitgevoerd. Het lastigste onderdeel bij het vervangen van de voorwiellagers vind ik om de lagers recht in het lagerhuis te krijgen. Een grote valkuil is het vergeten van het vulstuk dat tussen beide lagers thuis hoort. Het laatste overkwam me bijna! Gelukkig zag ik het net op tijd en kon ik het tweede lager nog makkelijk verwijderen om het vulstuk te plaatsen.

Bij het vervangen van de voorwiellagers bleken er drie spaken in het rechter voorwiel gebroken te zijn, alle drie in de spaaknippel. De laatste tijd wordt ik met grote regelmaat geconfronteerd met spaken die op deze manier afbreken. Ik heb er een beetje genoeg van en heb daarom al nieuwe spaken (Sapim Race 18 x 172mm) en nippels (DT Swiss Pro lock 12mm) in huis gehaald om de voorwielen opnieuw te spaken. Het wachten is nog even op een geschikt moment om ze te vervangen.

De oppervlakken van de Kojaks zagen er pokdalig uit. Ze hebben een groot deel van de winterperiode dienst gedaan en dat was ze aan te zien. In die periode is de rechter voorband drie keer lek geweest, de linker voorband niet één keer. Nu, na 4853 kilometer, heb ik ze vervangen door nieuwe.

Het vervangen van de stangkoppen is ook een regelmatig terugkerende klus. Het vervangen en uitlijnen van de voorwielen gaat me inmiddels vrij gemakkelijk af.

Km. stand 21.119

Update 14-05-2013: Zojuist zag ik een interessant bericht van ICE op Facebook. Uit dit bericht blijkt dat er rubber beschermkapjes voor de stangkoppen in aantocht zijn, ook voor montage achteraf. Goed nieuws! Naar mijn idee moeten die het slijtageproces van de stangkoppen aanmerkelijk vertragen!

Freewheel body vervangen

Twee weken geleden moesten de ketting en cassette vervangen worden. Bij het vervangen van deze onderdelen viel me op dat er veel speling in de freewheel body zat. Ik heb toen de freewheel body gedemonteerd en gekeken of ik bij de lagers kon komen. Ik kon de lagers wel zien zitten, hoe de lagers vervangen moeten worden en welk type lagers daar voor nodig zijn kon ik echter niet zien. Ik heb toen de freewheel body weer teruggeplaatst en heb 's avonds via de mail wat vragen gesteld over de lagers in de achteras en de freewheel body aan sales@icetrikes.co.

Daarop kwam de volgende reactie:

"The bearings in the freehub body are of two types. The outer bearing in the free hub is 6902RU. So you would need 3 of these all together for the whole hub and freehub body as the two main hub bearings are the same. Inner bearing in the free hub body is 6802RU which is 15mm bore, 24mm Outside diameter, 5mm wide.

Replacing the bearings in the freehub is very tricky and requires a really good set of long nose circlip pliers (we destroyed the first hub we tried it on). It would be much easier to replace the whole freehub than the bearings. The bearings in the main hub are much easier to change and should be available from many local and internet suppliers (6902RU).

We can provide a freehub body with the bearings fitted. The cost of this would be €30 +shipping cost of €5."

De keuze was snel gemaakt en begin deze week werd een nieuwe freewheel body bezorgd.

Voordat ik de vervangingsoperatie heb uitgevoerd, heb ik eerst de speling op een filmpje vastgelegd. Achter bleek dat filmpje helaas niet zo scherp, maar dat er speling in de freewheel body zat is wel duidelijk zichtbaar in het volgende filmpje.

		Stap 1 was het verwijderen van de cassette. Doordat de cassette zich al lekker vast had gebeten in de freewheel body ging dat niet zo makkelijk, maar na voorzichtig wrikken liet de cassette los.
		Met twee inbussleutels heb ik het afdekkapje van de freewheel body verwijderd.
		De freewheel body nadat het kapje is verwijderd.
		De freewheel body kan nu eenvoudig van de as getild worden.
		Verschillende cassettes hebben behoorlijk hun tanden gezet in deze body.
		Blik op het meest versleten lager.
		De nieuwe freewheel body ...
		... in keurig streepjespak.
		Netjes schoongemaakte zetel voor de freewheelbody.
		Niet vergeten om de vulring terug te plaatsen! En een likkie vet.
		Om de freewheel body op zijn plek te krijgen blijkt het nodig om de palletjes tijdelijk in bedwang te houden met een elastiekje.
		Vervolgens moet dat elastiekje er natuurlijk weer tussen uit gepeuterd worden.
		De body is geland.
		Vervolgens een lik vet op het afdekkapje
		Kapje d'r op, cassette d'r op en het afdekkapje zelf ook verstopt onder een laag vet. De laatste stap iss het monteren van het sluitkransje.

Na montage van het achterwiel in de trike was dit klusje weer geklaard. De komende tijd zitten er meer klussen aan te komen. Zo zit er al weer behoorlijk wat speling in de lagers van de voorwielen en de stangkoppen, komt er roest uit de balhoofdlagers, wil ik de spaken van de voorwielen vervangen omdat die met de regelmaat van de klok stuk gaan, en tenslotte beginnen de Kojaks voor ook al aardig aan het eind van hun latijn te raken.

Km. stand: 20.741